一下(儿) / 一下(兒)
yíxià(r)
wyrażenie

HSK2 TBCL2
Forma yíxià(r) 一下(儿) / 一下(兒) zastosowana po czasowniku wyraża jednokrotność i krótkotrwałość czynności, a w niektórych kontekstach także podkreśla jej próbny charakter.

Sufiks er 儿/兒 w wyrażeniu yíxià(r) 一下(儿) / 一下(兒) można pominąć.

Struktura

Forma podstawowa

Wyrażenie yíxià(r) 一下(儿) / 一下(兒) w zdaniu zwykle stoi po czasowniku.

podmiot
czasownik
kàn
一下(儿) / 一下(兒)
一下(儿)。
一下(兒)。
yíxià(r).
Niech spojrzę.
休息
休息
xiūxi
一下(儿)。
一下(兒)。
yíxià(r).
Odpocznij sobie.

Jeśli funkcję dopełnienia pełni rzeczownik, zwykle stoi on po wyrażeniu yíxià(r) 一下(儿) / 一下(兒).

podmiot
czasownik
shì
一下(儿) / 一下(兒)
一下(儿)
一下(兒)
yíxià(r).
dopełnienie
裤子。
褲子。
kùzi.
Przymierzę spodnie.

Jeśli funkcję dopełnienia pełni zaimek osobowy, najczęściej stoi on pomiędzy czasownikiem a wyrażeniem yíxià(r) 一下(儿) / 一下(兒)

podmiot
czasownik
děng
dopełnienie
一下(儿) / 一下(兒)
一下(儿)。
一下(兒)。
yíxià(r).
Zaczekaj na mnie.

Czasowniki modalne takie jak xiǎng ‘chcieć‘, yào ‘mieć zamiar‘, lub yīnggāi 应该/應該 ‘powinno się‘ stoją zawsze przed czasownikami, które łączą się z yíxià(r) 一下(儿) / 一下(兒).

podmiot
czasownik modalny
xiǎng
czasownik
shì
一下(儿) / 一下(兒)
一下(儿)
一下(兒)
yíxià(r)
dopełnienie
裤子。
褲子。
kùzi.
Chcę przymierzyć spodnie.

Negacja

W zdaniach zaprzeczających fakt wykonania czynności wyrażenia yíxià(r) 一下(儿) / 一下(兒) zwykle się nie stosuje.

Pytania

Pytania o rozstrzygnięcie z czasownikiem i wyrażeniem yíxià(r) 一下(儿) / 一下(兒) można zadać na dwa sposoby. 
Pierwszym z nich jest dodanie partykuły pytającej ma /na końcu zdania.

podmiot
czasownik modalny
xiǎng
czasownik
shì
一下(儿) / 一下(兒)
一下(儿)
一下(兒)
yíxià(r)
dopełnienie
裤子
褲子
kùzi
吗/嗎
吗?
嗎?
ma?
Czy chcesz przymierzyć spodnie?

Jeśli zdanie zawiera czasownik modalny, to w celu zadania pytania o rozstrzygniecie można zestawić jego formę twierdzącą i przeczącą. Użycie czasownika modalnego w tego typu pytaniach służy zazwyczaj do złagodzenia tonu wypowiedzi.

podmiot
czasownik modalny
xiǎng
zaprzeczony czasownik modalny
不想
不想
bu xiǎng
czasownik
shì
一下(儿) / 一下(兒)
一下(儿)
一下(兒)
yíxià(r)
dopełnienie
裤子?
褲子?
kùzi?
Czy chcesz przymierzyć spodnie?

Przysłówki w zdaniach z wyrażeniem yíxià(r) 一下(儿)

Przysłówki dōu ‘wszystko’ oraz ‘też’ stoją zwykle przed czasownikiem.

podmiot
przysłówek
czasownik
休息
休息
xiūxi
一下(儿) / 一下(兒)
一下(儿)。
一下(兒)。
yíxià(r).
Ja też sobie odpocznę.

Jeśli w zdaniu występuje czasownik modalny, przysłówki zwykle stoją przed tym czasownikiem.

podmiot
przysłówek
czasownik modalny
xiǎng
czasownik
shì
一下(儿) / 一下(兒)
一下(儿)
一下(兒)
yíxià(r)
dopełnienie
裤子。
褲子。
kùzi.
Ja też chcę przymierzyć spodnie.

Funkcje

1. Forma yíxià(r) 一下(儿) / 一下(兒) wyrażająca krótkotrwałość czynności

Forma yíxià(r) 一下(儿) / 一下(兒) może wyrażać krótki czas trwania czynności.

我介绍一下自己。
我介紹一下自己。
Wǒ jièshào yíxià zìjǐ.
Krótko się przedstawię.
这儿很美, 我拍一下照片。
這兒很美, 我拍一下照片。
Zhèr hěn měi, wǒ pāi yíxià zhàopiàn..
Tu jest pięknie, zrobię zdjęcie.
我出去一下。
我出去一下。
Wǒ chūqù yíxià.
Wychodzę na chwilkę.
让我想一下。
讓我想一下。
Ràng wǒ xiǎng yíxià.
Pozwól mi pomyśleć.
我想看一下那本书。
我想看一下那本書。
Wǒ xiǎng kàn yíxià nà běn shū.
Chciałbym spojrzeć na tę książkę.

2. Wyrażenie yíxià(r) 一下(儿) / 一下(兒) łagodzące ton wypowiedzi

Wyrażenie yíxià(r) 一下(儿) / 一下(兒) w zdaniach rozkazujących łagodzi ton wypowiedzi, nadając jej bardziej uprzejmy charakter. W takich zdaniach często pomija się podmiot, jeśli tylko jest on możliwy do odtworzenia na podstawie kontekstu wypowiedzi.

请(你)来一下我的办公室。
請(你)來一下我的辦公室。
Qǐng (nǐ) lái yíxià wǒ de bàngōngshì.
Proszę, wpadnij do mojego biura.
请(你)看一下。
請(你)看一下。
Qǐng (nǐ) kàn yíxià.
Proszę zerknij.
休息一下。
休息一下。
Xiūxi yíxià.
Odpocznij trochę.
A: (你)可以来帮我一下吗?
A: (你)可以來幫我一下嗎?
(Nǐ) kěyǐ lái bāng wǒ yíxià ma?
Czy mógłbyś przyjść mi pomóc?
B: 当然可以。
B: 當然可以。
Dāngrán kěyǐ.
Oczywiście.

3. Forma yíxià(r) 一下(儿) wyrażająca próbny charakter czynności

Forma yíxià(r) 一下(儿) / 一下(兒) może wyrażać myśl, że czynność oznaczana przez czasownik wykonywana jest na próbę.

你能写这个字吗?
你能寫這個字嗎?
Nǐ néng xiě zhè ge zì ma?
Czy jesteś w stanie napisać ten znak?
我试一下。
我試一下。
Wǒ shì yíxià.
Spróbuję.
Sprawdź również porównanie yìdiǎn(r) 一点(儿) / 一點(兒)  i yíxià(r) 一下(儿) / 一下(兒).
Sprawdź również wyrażenie yìdiǎn(r) 一点(儿) / 一點(兒).