一点(儿) / 一點(兒)
yìdiǎn(r)
wyrażenie

HSK2 TBCL2
Forma yìdiǎn(r) 一点(儿) / 一點(兒) wyraża niewielką ilość lub niewielki stopień natężenia cechy.

W mowie potocznej sufiks -r / oraz liczebnik mogą zostać pominięte.
Morfem diǎn /może też zostać zreduplikowany, tworząc formę yìdiǎndiǎn 一点点 / 一點點, wyrażającą bardzo niewielką ilość lub niewielki stopień natężenia cechy.

Struktura

Forma podstawowa

Wyrażenie yìdiǎn(r) 一点(儿) / 一點(兒) może się łączyć z rzeczownikami lub przymiotnikami.

Wyrażenie yìdiǎnr 一点儿 / 一點兒 z rzeczownikami

Wyrażenie yìdiǎn(r) 一点(儿) / 一點(兒) zawsze stoi przed rzeczownikami, które określa.

一点(儿) / 一點(兒)
一点(儿)
一點(兒)
yìdiǎn(r)
rzeczownik
qián
trochę pieniędzy
一点儿
一點兒
yìdiǎnr
shuǐ
trochę wody

Fraza złożona z yìdiǎn(r) 一点(儿) / 一點(兒) i rzeczownika w zdaniu zwykle stoi po czasowniku, w pozycji dopełnienia.

podmiot
czasownik modalny
xiǎng
czasownik
(一)点(儿) / (一)點(兒)
一点儿
一點兒
yìdiǎnr
dopełnienie
水。
水。
shuǐ.
Chciałabym się napić trochę wody.

Wyrażenie yìdiǎnr 一点儿 / 一點兒 z przymiotnikami

Wyrażenie yìdiǎn(r) 一点(儿) / 一點(兒) stoi po przymiotnikach, do których się odnosi.

przymiotnik
lèi
(一)点(儿) / (一)點(兒)
一点儿
一點兒
yìdiǎnr
trochę bardziej zmęczony
máng
一点儿
一點兒
yìdiǎnr
trochę bardziej zajęty
podmiot
przymiotnik
màn
(一)点(儿) / (一)點(兒)
一点儿。
一點兒。
yìdiǎnr.
Zwolnij trochę.

Negacja

Wyrażenie yìdiǎn(r) 一点(儿) / 一點(兒) w zdaniach przeczących zazwyczaj nie jest stosowane, nawet jeśli wcześniej zostało użyte w pytaniu, na które to zdanie jest odpowiedzią.  

podmiot
czasownik modalny
xiǎng
czasownik
(一)点(儿) / (一)點(兒)
点儿
點兒
diǎnr
dopełnienie
水。
水。
shuǐ.
吗/嗎
吗?
嗎?
ma?
Czy chciałbyś wypić trochę wody?
podmiot
czasownik modalny
xiǎng
czasownik
dopełnienie
水。
水。
shuǐ.
Nie chcę pić wody.

Wyrażenie yìdiǎn(r) 一点(儿) / 一點(兒) może jednak razem z przysłówkami negacji tworzyć konstrukcję 一点儿…都/也不… / 一點…都/也不… ‘wcale, ani trochę‘, która wzmacnia przeczenie.

podmiot
一点(儿) / 一點(兒)
一点儿
一點兒
yìdiǎnr
dopełnienie
shuǐ
都/也
dōu
不/没/沒
czasownik modalny
xiǎng
czasownik
喝。
喝。
hē.
Nie chcę wypić ani trochę wody.
podmiot
一点(儿) / 一點(兒)
一点儿
一點兒
yìdiǎnr
都/也
不/没/沒
przymiotnik
累。
累。
lèi.
Nie jestem ani trochę zmęczona.

Pytania

Pytanie o rozstrzygnięcie z wyrażeniem yìdiǎn(r) 一点(儿) / 一點(兒) można zadać na dwa sposoby.
Pierwszym z nich jest dodanie partykuły pytającej ma /na końcu zdania.

podmiot
czasownik modalny
xiǎng
czasownik
(一)点(儿) / (一)點(兒)
一点儿
一點兒
yìdiǎnr
dopełnienie
shuǐ
吗/嗎
吗?
嗎?
ma?
Czy chcesz wypić trochę wody?

Drugi sposób polega na zestawieniu twierdzącej i przeczącej formy czasownika.

podmiot
czasownik
zaprzeczony czasownik
不喝
不喝
bu hē
(一)点(儿) / (一)點(兒)
一点儿
一點兒
yìdiǎnr
dopełnienie
水?
水?
shuǐ?
Czy wypijesz trochę wody?

Jeśli zdanie zawiera czasownik modalny, to w celu zadania pytania należy zestawić formę twierdzącą i przeczącą tego czasownika.

podmiot
czasownik modalny
xiǎng
zaprzeczony czasownik modalny
不想
不想
bu xiǎng
czasownik
(一)点(儿) / (一)點(兒)
一点儿
一點兒
yìdiǎnr
dopełnienie
水?
水?
shuǐ?
Czy chcesz wypić trochę wody?

Wyrażenie yìdiǎnr 一点儿 / 一點兒 w zdaniach z przysłówkami

Przysłówki dōu ‘wszystkie’ oraz ‘też’ w zdaniu stoją przed czasownikiem.

podmiot
przysłówek
czasownik modalny
xiǎng
czasownik
(一)点(儿) / (一)點(兒)
一点儿
一點兒
yìdiǎnr
dopełnienie
水。
水。
shuǐ.
Ja też chciałbym wypić trochę wody.

Funkcje

1. Forma yìdiǎnr 一点儿 / 一點兒 wyrażająca niewielką ilość

Forma yìdiǎn(r) 一点(儿) / 一點(兒) użyta przed rzeczownikiem wyraża niewielką,  nieokreśloną liczbę lub ilość.

我学过一点儿中文。
我學過一點兒中文。
Wǒ xué guo yìdiǎnr Zhōngwén.
Uczyłem się trochę chińskiego.
请给我一点儿时间。
請給我一點兒時間。
Qǐng gěi wǒ yìdiǎnr shíjiān.
Proszę, daj mi trochę czasu.
我买了一点儿吃的。
我買了一點兒吃的。
Wǒ mǎi le yìdiǎnr chī de.
Kupiłem trochę jedzenia.

Jeśli rzeczownik określany przez yìdiǎn(r) 一点(儿) / 一點(兒) wystąpił już we wcześniejszym fragmencie wypowiedzi (np. w pytaniu), to w kolejnych zdaniach można go pominąć. Wtedy wyrażenie yìdiǎn(r) 一点(儿) / 一點(兒) samodzielnie pełni funkcję dopełnienia. Takie zdania najczęściej występują w języku potocznym.

你学过中文吗?
你學過中文嗎?
Nǐ xué guo Zhōngwén ma?
Uczyłeś się (kiedyś) chińskiego?
我学过一点儿。
我學過一點兒。
Wǒ xué guo yìdiǎnr.
Trochę się uczyłem.
要不要糖?
要不要糖?
Yào bu yào táng?
Czy chcesz cukru?
要,给我一点儿。
要,給我一點兒。
Yào, gěi wǒ yìdiǎnr .
Chcę, daj mi trochę.
你经常喝酒吗?
你經常喝酒嗎?
Nǐ jīngcháng hē jiǔ ma?
Czy często pijesz alkohol?
经常喝,每天晚上都喝一点儿。
經常喝,每天晚上都喝一點兒。
Jīngcháng hē, měi tiān wǎnshang dōu hē yìdiǎnr.
Często piję, codziennie wieczorem wypijam trochę.

2. Forma yìdiǎnr 一点儿 / 一點兒 wyrażająca porównanie

Forma yìdiǎn(r) 一点(儿) / 一點(兒) po przymiotniku oznacza niewielkie natężenie cechy. Jest stosowana w zdaniach porównawczych do wyrażenia myśli, że różnica pomiędzy dwoma obiektami pod względem natężenia porównywanej cechy jest niewielka i nieokreślona.

这个电脑比那个便宜一点儿。
這個電腦比那個便宜一點兒。
Zhè ge diànnǎo bǐ nà ge piányi yìdiǎnr.
Ten komputer jest nieco tańszy niż tamten.
你比我高一点儿。
你比我高一點兒。
Nǐ bǐ wǒ gāo yìdiǎnr.
Jesteś ode mnie trochę wyższy.

Porównywane obiekty mogą być domyślne.

今天冷一点儿。
今天冷一點兒。
Jīntiān lěng yìdiǎnr.
Dziś jest nieco zimniej.
快一点儿,大家都在等你!
快一點兒,大家都在等你!
Kuài yìdiǎnr, dàjiā dōu zài děng nǐ!
Pospiesz się (dosł. trochę szybciej), wszyscy na ciebie czekają!

3. Forma yìdiǎnr 一点儿 / 一點兒 łagodząca ton wypowiedzi

Forma yìdiǎnr 一点儿 / 一點兒 może być też używana do łagodzenia tonu wypowiedzi, szczególnie podczas formułowania próśb, rozkazów oraz instrukcji. Wyrażając niewielką ilość lub nieduży stopień, sprawia, że wypowiedź odbierana jest jako mniej kategoryczna, a tym samym bardziej uprzejma.

请安静一点儿。
請安靜一點兒。
Qǐng ānjìng yìdiǎnr.
Proszę troszkę ciszej.
能借我点钱吗?
能藉我點錢嗎?
Néng jiè wǒ diǎn qián ma?
Czy możesz mi pożyczyć trochę pieniędzy?
你能帮我点儿忙吗?
你能幫我點兒忙嗎?
Nǐ néng bāng wǒ diǎnr máng ma?
Czy możesz mi trochę pomóc?
你想喝点儿什么?
你想喝點兒什麼?
Nǐ xiǎng hē diǎnr shénme?
Czego chciałabyś się napić?
Sprawdź również wyrażenie yīxià(r) 一下(儿) / 一下(兒).
Sprawdź również porównanie yìdiǎn(r) 一点(儿) / 一點(兒)  i yíxià(r) 一下(儿) / 一下(兒).