en
cs
da
de
it
pl
Struktura
Forma podstawowa
Przyimek bǐ 比 w zdaniach porównawczych z przymiotnikiem
Przyimek bǐ 比 może być stosowany w zdaniach z orzeczeniem przymiotnikowym, porównujących dwie osoby, rzeczy lub zjawiska pod względem cechy oznaczanej przez przymiotnik. Zdania tego typu wyrażają myśl, że pierwszy element porównania (A) posiada daną cechę w stopniu wyższym niż drugi element (B). Przyimek bǐ 比 stoi wtedy między wyrażeniami oznaczającymi porównywane elementy, a przymiotnik zajmuje pozycję orzeczenia po drugim wyrażeniu (B).
Jeśli wyrażenia oznaczające porównywane elementy zawierają ten sam rzeczownik określany przez różne przydawki, rzeczownik występujący w drugim wyrażeniu może zostać pominięty.
Rzeczownik występujący w pierwszym członie również może zostać pominięty, ale tylko wtedy, gdy jego znaczenie jest jednoznacznie odtwarzalne z kontekstu.
Przyimek bǐ 比 w zdaniach porównawczych z przymiotnikiem i komplementem ilościowym
W zdaniach z przyimkiem bǐ 比 po przymiotniku pełniącym funkcję orzeczenia może występować komplement ilościowy, często wyrażony za pomocą frazy liczebnik-klasyfikator. Określa on wielkość różnicy między porównywanymi elementami.
Jeśli wielkość różnicy między porównywanymi elementami nie jest dokładnie określona, w pozycji komplementu można zastosować wyrażenia yìdiǎn(r) 一点(儿)/一點(兒) lub yìxiē 一些 ‘trochę’, gdy różnica jest niewielka, albo duō le 多了lub de duō 得多 ’dużo’, gdy różnica jest znaczna.
Negacja
Treść zdania porównawczego z przyimkiem bǐ 比 można zanegować, zastępując ten przyimek wyrażeniem méi yǒu 没有/沒有. Konstrukcja taka oznacza, że pierwszy element porównania nie posiada cechy wyrażonej przez przymiotnik w tak wysokim stopniu jak drugi element.
Sprawdź również: Zdania porównawcze z méi yǒu 没有
Zdanie porównawcze o znaczeniu przeczącym można również utworzyć przez wstawienie przysłówka negacji bù 不 bezpośrednio przed przyimek bǐ 比. Znaczenie takiej konstrukcji różni się jednak od znaczenia zdania z méi yǒu 没有/沒有. Zdanie z bù bǐ 不比 nie przesądza, czy pierwszy element porównania posiada daną cechę w mniejszym stopniu niż drugi, czy też oba elementy cechują się nią w takim samym stopniu. Konstrukcje tego typu używane są przede wszystkim w celu skorygowania lub zakwestionowania wcześniejszego stwierdzenia.
Pytania
Zdanie porównawcze z bǐ 比 można przekształcić w pytanie o rozstrzygnięcie przez dodanie na końcu zdania partykuły pytającej ma 吗/嗎.
Pytanie o wielkość różnicy między porównywanymi elementami tworzy się przez umieszczenie odpowiedniego wyrażenia pytającego, np. jǐ suì 几岁/幾歲, w pozycji komplementu ilościowego po przymiotniku.
Przyimek bǐ 比 w zdaniu z przysłówkami
Przysłówek yě 也 ‘też’ w zdaniu porównawczym zwykle stoi przed przyimkiem bǐ 比.
Natomiast pozycja przysłówka dōu 都 zależy od tego, który z porównywanych elementów obejmuje on swoim zakresem. Gdy dōu 都 odnosi się do pierwszego elementu, występuje bezpośrednio po nazywającym go wyrażeniu, przed przyimkiem bǐ 比.
Gdy przysłówek dōu 都 odnosi się do drugiego elementu, stoi po wyrażeniu nazywającym ten element a przed przymiotnikiem.
W zdaniach porównawczych z przyimkiem bǐ 比 mogą też wystąpić przysłówki wyrażające stopień: gèng 更‘ bardziej’ oraz hái 还/還 ‘jeszcze bardziej, nawet bardziej’. Stoją one wtedy bezpośrednio przed przymiotnikiem.
W zdaniach porównawczych z przyimkiem bǐ 比 inne przysłówki stopnia, takie jak hěn 很 ‘bardzo’, fēicháng 非常 ‘bardzo’, tèbié 特别/特別 ‘wyjątkowo’ lub tài 太 ‘zbyt’, nie są stosowane.
Funkcje
1. Wyrażanie porównania
Zdania z orzeczeniem przymiotnikowym zawierające przyimek bǐ 比 służą do porównywania dwóch elementów pod względem cechy oznaczanej przez przymiotnik. Wyrażają myśl, że pierwszy z porównywanych elementów odznacza się daną cechą w stopniu większym niż drugi.
Aby uwydatnić myśl, że pierwszy element porównania przewyższa drugi pod względem danej cechy, w zdaniu porównawczym z bǐ 比 przed przymiotnikiem można zastosować przysłówki wyrażające stopień: gèng 更 ‘bardziej’ i hái 还/還 ‘jeszcze bardziej, nawet bardziej’.
Przysłówki te stosowane są wówczas, gdy drugi element porównania odznacza się daną cechą w stopniu już dość wysokim, ale pierwszy element wykazuje ją w stopniu jeszcze wyższym. Przysłówek gèng 更 w takich konstrukcjach ma charakter bardziej neutralny. Zdania, w których występuje, stwierdzają jedynie różnicę w nasileniu cechy. Zdania z przysłówkiem hái 还/還 natomiast są bardziej nacechowane emocjonalnie, mogą wyrażać zaskoczenie albo sygnalizować, że wynik porównania jest nieoczekiwany lub szczególnie godny podkreślenia.
Aby określić wielkość różnicy między porównywanymi elementami, po przymiotniku pełniącym funkcję orzeczenia można umieścić komplement ilościowy, często mający formę frazy liczebnik-klasyfikator.
Jeśli wielkość różnicy między obiektami nie jest dokładnie określona, w pozycji komplementu można umieścić frazy yìdiǎn(r) 一点(儿)/一點(兒) ‘trochę’ lub yìxiē 一些 ‘trochę’ (jeśli różnica jest niewielka) albo duō le 多了 lub de duō 得多 ’dużo’ (jeśli różnica jest większa).