Menu

还
還
hái
przysłówek

HSK2

W języku chińskim przysłówek hái 还/還 w zależności od kontekstu może być stosowany i interpretowany w różny sposób. Może wyrażać dodanie do wyznaczonego wcześniej zakresu kolejnego elementu (‘jeszcze jeden’) lub uzupełnienie wcześniejszego komunikatu o dodatkowe informacje (‘i jeszcze, do tego’). Może też odnosić się do czasu i wyrażać myśl, że czynność, stan lub sytuacja, o której mowa, jeszcze nie nastąpiła lub jeszcze trwa.

Struktura

Forma podstawowa

Przysłówek hái 还/還 w zdaniu zwykle stoi przed orzeczeniem.
Może łączyć się z czasownikami lub frazami czasownikowymi.

podmiot
我
我
Wǒ
还/還
还
還
hái
czasownik
有
有
yǒu
dopełnienie
一个要求。
一個要求。
yí ge yāoqiú.
Mam jeszcze jedną prośbę.
我们
我們
Wǒmen
还
還
hái
在
在
zài
中国。
中國。
Zhōngguó.
Jeszcze jesteśmy w Chinach.

Gdy w zdaniu opisuje czynność w toku, między przysłówkiem hái 还/還 a czasownikiem często stoi wykładnik aspektu progresywnego  – przysłówek zài 在.

podmiot
学生
學生
Xuésheng
还/還
还
還
hái
在
在
在
zài
czasownik
做
做
zuò
dopełnienie
練習。
練習。
liànxí.
Studenci jeszcze wykonują ćwiczenia.
Sprawdź również: Przysłówek zài 在- wykładnik aspektu progresywnego          

Przysłówek hái 还/還 może się też łączyć z przymiotnikami lub frazami przymiotnikowymi.

podmiot
天气
天氣
Tiānqì
还/還
还
還
hái
很
很
很
hěn
przymiotnik
冷。
冷。
lěng.
Nadal jest zimno./Jeszcze jest zimno. (O pogodzie.)

Przysłówek hái 还/還 o znaczeniu ‘jeszcze, dodatkowo’ może wystąpić w zdaniach złożonych, w których drugie zdanie składowe uzupełnia treści zawarte w pierwszym zdaniu o dodatkowe informacje. Stoi wtedy przed orzeczeniem drugiego zdania składowego. 

podmiot
我
我
Wǒ
czasownik
有
有
yǒu
dopełnienie
一个哥哥,
一個哥哥,
yí ge gēge,
还/還
还
還
hái
czasownik
有
有
yǒu
dopełnienie
两个妹妹。
兩個妹妹。
liǎng ge mèimei.
Mam starszego brata, i jeszcze dwie młodsze siostry.
podmiot
我
我
Wǒ
fraza czasownikowa
要喝
要喝
yào hē
dopełnienie
咖啡,
咖啡,
kāfēi,
还/還
还
還
hái
czasownik modalny
要喝
要喝
yào hē
dopełnienie
水。
水。
shuǐ.
Chcę się napić kawy, i jeszcze wody.
podmiot
我
我
Wǒ
przymiotnik/fraza przymiotnikowa
很冷,
很冷,
hěn lěng,
还/還
还
還
hái
przymiotnik/fraza przymiotnikowa
很饿。
很餓。
hěn è.
Jest mi zimno, a do tego jestem głodny.

Negacja

W zdaniach przeczących przysłówek hái 还/還 stoi przed przysłówkiem méi 没/沒, méi yǒu 没有/沒有 lub bù 不 negującym następujący po nim czasownik lub przymiotnik.

podmiot
他们
他們
Tāmen
还/還
还
還
hái
没/沒 / 没有/沒有 / 不
没
沒
méi
czasownik/fraza czasownikowa
来。
來。
lái.
dopełnienie
Oni jeszcze nie przyszli.
我
我
Wǒ
还
還
hái
没
沒
méi
吃
吃
chī
饭。
飯。
fàn.
Jeszcze nie jadłem.
弟弟
弟弟
Dìdi
还
還
hái
不
不
bù
会说
會說
huì shuō
话。
話。
huà.
Młodszy brat jeszcze nie umie mówić.

Pytania

Pytania o rozstrzygnięcie z przysłówkiem hái 还/還 tworzy się poprzez dodanie partykuły pytającej ma 吗/嗎 na końcu zdania.

podmiot
你
你
Nǐ
还/還
还
還
hái
czasownik/fraza czasownikowa
要喝
要喝
yào hē
dopełnienie
水
水
shuǐ
吗/嗎
吗?
嗎?
ma?
Czy chcesz jeszcze napić się wody?
你们
你們
Nǐmen
还
還
hái
在
在
zài
中国
中國
Zhōngguó
吗?
嗎?
ma?
Czy jesteście jeszcze w Chinach?

Przysłówek hái 还/還 w zdaniach z frazą przyimkową

Jeśli w danym zdaniu czasownik łączy się z frazą przyimkową, przysłówek hái 还/還 zwykle stoi przed tą frazą.

podmiot
他们
他們
Tāmen
还/還
还
還
hái
fraza przyimkowa
在中国
在中國
zài Zhōngguó
czasownik
工作。
工作。
gōngzuò.
Oni jeszcze pracują w Chinach.

Funkcje

1. Przysłówek hái 还/還 oznaczający ‘jeszcze, dodatkowo, do tego’

Przysłówek hái 还/還 może oznaczać rozszerzenie zakresu (ilościowego lub czasowego) wyznaczonego w poprzednim fragmencie wypowiedzi lub wynikającego z kontekstu o kolejne lub dodatkowe elementy, czynności, zdarzenia.

我还有一个问题。
我還有一個問題。
Wǒ hái yǒu yī ge wèntǐ.
Mam jeszcze jedno pytanie.
(Zadałam już kilka pytań i chciałabym zadać kolejne.)
我还需要五分钟。
我還需要五分鐘。
Wǒ hái xūyào wǔ fēn zhōng.
Mam jeszcze jedno pytanie.
(Do czasu, którym dysponowałam, muszę dodać jeszcze pięć minut).
我还有一节课。
我還有一節課。
Wǒ hái yǒu yì jié kè.
Mam jeszcze jedne zajęcia.
(Oprócz tych, które już się odbyły.)
我已经吃了五碗米饭,还想吃一碗。
我已經吃了五碗米飯,還想吃一碗。
Wǒ yǐjīng chī le wǔ wǎn mǐfàn, hái xiǎng chī yì wǎn.
Już zjadłem pięć miseczek ryżu, chcę zjeść jeszcze jedną.

Przysłówek hái 还/還 może też odnosić się do czynności, które jeszcze pozostały do wykonania.

我今天还要去买东西。
我今天還要去買東西。
Wǒ jīntiān hái yào qù mǎi dōngxi.
Dzisiaj muszę jeszcze iść na zakupy.
今天我还要洗衣服呢。
今天我還要洗衣服呢。
Jīntiān wǒ hái yào xǐ yīfu ne.
Dzisiaj muszę jeszcze zrobić pranie.

Przysłówek hái 还/還 w tym znaczeniu może zostać zastosowany w zdaniach złożonych. Stoi wtedy przed orzeczeniem drugiego zdania składowego, wskazując, że informacje w nim zawarte stanowią uzupełnienie treści wyrażonych w poprzednim fragmencie wypowiedzi.  

我会说英语,还会说汉语。
我會說英語,還會說漢語。
Wǒ huì shuō Yīngyǔ, hái huì shuō Hànyǔ.
Umiem mówić po angielsku, i jeszcze po chińsku.
我喜欢吃中国菜, 还喜欢吃美国菜。
我喜歡吃中國菜, 還喜歡吃美國菜。
Wǒ xǐhuan chī Zhōngguó cài, hái xǐhuan chī Méiguó cài.
Lubię jeść dania kuchni chińskiej, i jeszcze dania kuchni amerykańskiej.
小李很忙,还很累。
小李很忙,還很累。
Xiǎo Lǐ hěn máng, hái hěn lèi.
Xiao Li jest zajęta, i do tego jeszcze zmęczona.

2. Przysłówek hái 还/還 oznaczający ‘jeszcze, nadal’

Przysłówek hái 还/還 może też wyrażać myśl, że czynność, stan lub sytuacja opisana w zdaniu nadal trwa.

天气还很冷。
天氣還很冷。
Tiānqì hái hěn lěng.
Nadal jest zimno.
学生还在教室吗?
學生還在教室嗎?
Xuésheng hái zài jiàoshì ma?
Czy studenci nadal są w klasie?
我还在学中文。
我還在學中文。
Wǒ hái zài xué Zhōngwén.
Nadal uczę się chińskiego.
他们还在吃饭。
他們還在吃飯。
Tāmen hái zài chī fàn.
Oni jeszcze jedzą.
孩子还在睡觉吗?
孩子還在睡覺嗎?
Háizi hái zài shuì jiào ma?
Czy dziecko nadal śpi?

Fraza przecząca hái méi 还没/還沒 ‘jeszcze nie’ wskazuje na to, że czynność oznaczana przez czasownik jeszcze nie nastąpiła, choć oczekuje się, że zostanie wykonana.

我还没吃饭。
我還沒吃飯。
Wǒ hái méi chī fàn.
Jeszcze nie jadłem.
他们还没决定。
他們還沒決定。
Tāmen hái méi juédìng.
Jeszcze nie zdecydowali.

Fraza hái bù 还不/還不 zazwyczaj używana jest z czasownikami wyrażającymi zamiary, intencje stany mentalne i psychiczne (np. zhīdào 知道 ‘wiedzieć’, xǐhuan 喜欢/喜歡 ‘lubić’), a także z czasownikami modalnymi i przymiotnikami. Wyraża wtedy myśl, że czynności lub stany oznaczane przez czasownik jeszcze nie nastąpiły.

孩子还不想喝牛奶。
孩子還不想喝牛奶。
Háizi hái bù xiǎng hē niúnǎi.
Dziecko jeszcze nie chce pić mleka.
她还不知道。
她還不知道。
Tā hái bù zhīdao.
Ona jeszcze nie wie.
他怎么还不吃饭?生病了吗?
他怎麼還不吃飯?生病了嗎?
Tā zěnme hái bù chī fàn? Shēng bìng le ma?
Dlaczego on jeszcze nie je? Czy jest chory?

W niektórych kontekstach zdanie z frazą hái bù 还不/還不 może wyrażać zaskoczenie, że czynność, która powinna już zostać wykonana, jeszcze nie nastąpiła.

都十点了,孩子还不睡觉。
都十點了,孩子還不睡覺。
Dōu shí diǎn le, háizi hái bú shuì jiào.
Już dziesiąta, a dziecko jeszcze nie śpi (o tej porze powinno już spać).

Może też opisywać sytuację niepożądaną, w której coś, co powinno już nastąpić, nadal nie następuje.

孩子四岁多了,还不会说话。
孩子四歲多了,還不會說話。
Háizi sì suì duō le, hái bú huì shuō huà.
Dziecko ma ponad cztery lata, a nadal nie umie mówić (w tym wieku powinno już mówić).