zài
przyimek

HSK1
Wyraz zài 在 w języku chińskim pełni wiele różnych funkcji. Jedną z nich jest funkcja przyimka wskazującego miejsce realizacji czynności lub stanu.

Struktura

Forma podstawowa

Przyimek zài wraz z zaimkiem, rzeczownikiem lub innym elementem oznaczającym miejsce tworzy frazę przyimkową, która w zdaniu zwykle stoi przed czasownikiem i pełni funkcję okolicznika miejsca. Niesie ona informacje o miejscu realizacji czynności lub stanu oznaczanego przez ten czasownik.

podmiot
在 + miejsce
在超市
在超市
zài chāoshì
czasownik
mǎi
dopełnienie
茶。
茶。
chá
Kupuję herbatę w supermarkecie.

Negacja

Aby wyrazić myśl, że czynność oznaczana przez czasownik nie jest realizowana w miejscu wskazanym we frazie przyimkowej z zài , odpowiedni przysłówek negacji należy umieścić przed tą frazą.

podmiot
在 + miejsce
在超市
在超市
zài chāoshì
czasownik
mǎi
dopełnienie
茶。
茶。
chá
Nie kupuję herbaty w supermarkecie.

Pytania

Istnieje kilka sposobów tworzenia pytań o rozstrzygnięcie. Jednym z nich jest dodanie partykuły pytającej ma 吗/嗎 na końcu zdania.

podmiot
在 + miejsce
在超市
在超市
zài chāoshì
czasownik
mǎi
dopełnienie
chá
吗/嗎
吗?
嗎?
ma?
Czy w supermarkecie kupujesz herbatę?

Podobne pytanie można utworzyć, zestawiając twierdzącą i przeczącą formę czasownika.

podmiot
在 + miejsce
在超市
在超市
zài chāoshì
czasownik
mǎi
没/沒
méi
czasownik
mǎi
dopełnienie
茶。
茶。
chá
Czy w supermarkecie kupiłaś herbatę?
Tak sformułowane pytania dotyczą samej czynności – tego, czy w danym miejscu rzeczywiście została ona wykonana.

Pytanie o rozstrzygnięcie można też utworzyć, zestawiając przyimek zài z frazą przeczącą bú zài 不在 + miejsce. Dotyczy ono wtedy miejsca realizacji czynności, czyli tego, czy dana czynność jest wykonywana właśnie w tym (a nie innym) miejscu.

podmiot
zài
不在
不在
不在
bú zài
miejsce
超市
超市
chāoshì
czasownik
mǎi
dopełnienie
茶?
茶?
chá?
Czy kupujesz herbatę w supermarkecie?

Aby utworzyć pytanie o uzupełnienie dotyczące miejsca wykonywania czynności, przyimek zài należy połączyć z zaimkiem wyrażającym pytanie o miejsce, na przykład nǎr 哪儿 / 哪兒 ‘gdzie’.

podmiot
在+ 哪儿 / 哪兒
在哪儿
在哪兒
zài nǎr
czasownik
mǎi
dopełnienie
茶?
茶?
chá
Gdzie kupujesz herbatę?

Fraza przyimkowa z zài w zdaniach z czasownikami modalnymi

Czasowniki modalne, na przykład xiǎng ‘chcieć’, stoją przed frazą przyimkową z zài , jeśli odnoszą się do wykonywania czynności oznaczonej przez czasownik w miejscu wskazanym w tej frazie przyimkowej.  

podmiot
czasownik modalny
xiǎng
在 + miejsce
在超市
在超市
zài chāoshì
czasownik
mǎi
dopełnienie
茶。
茶。
chá.
Chcę kupić herbatę w supermarkecie.

Fraza przyimkowa z zài w zdaniach z przysłówkami

Jeśli w zdaniu z frazą przyimkową z zài występują przysłówki takie jak ‘też’ lub dōu ‘wszyscy’, to zwykle stoją one przed tą frazą.

podmiot
przysłówek
在 + miejsce
在超市
在超市
zài chāoshì
czasownik
mǎi
dopełnienie
茶。
茶。
chá.
Ja też kupuję herbatę w supermarkecie.
我们
我們
Wǒmen
dōu
在家
在家
zài jiā
chī
饭。
飯。
fàn.
My wszyscy jemy w domu.

Fraza przyimkowa z zài w zdaniach z wyrażeniami oznaczającymi czas

Jeśli w zdaniu z frazą przyimkową z zài oznaczającą miejsce wykonywania czynności występują także wyrażenia oznaczające moment w czasie, wyrażające czas wykonania czynności, takie jak zuótiān 昨天 ’wczoraj’ lub xiànzài 现在/現在 ‘teraz’, to zwykle stoją one przed tą frazą.

podmiot
czas
昨天
昨天
zuótiān
在 + miejsce
在超市
在超市
zài chāoshì
czasownik
mǎi
dopełnienie
chá
了。
了。
le.
Wczoraj w supermarkecie kupiłem herbatę.
我们
我們
Wǒmen
现在
現在
xiànzài
在家
在家
zài jiā
chī
饭。
飯。
fàn.
My teraz jemy w domu.

Funkcje

Przyimek zài wskazuje miejsce realizacji czynności lub stanu oznaczanego przez czasownik. W zależności od kontekstu w polskim tłumaczeniu chińskich zdań z frazą przyimkową z zài mogą zostać zastosowane różne przyimki, takie jak ‘w’, ‘na’, ‘przy’, itp.

我在大学学习。
我在大學學習。
Wǒ zài dàxué xuéxí.
Studiuję na uniwersytecie.
他们在门口等我。
他們在門口等我。
Tāmen zài ménkǒu děng wǒ.
Oni czekają na mnie przy wejściu.
我今天晚上想在家看电视。
我今天晚上想在家看電視。
Wǒ jīntiān wǎnshang xiǎng zài jiā kàn diànshì.
Dziś wieczorem chcę oglądać telewizję w domu.
A: 你在哪儿工作?
A: 你在哪兒工作?
Nǐ zài nǎr gōngzuò?
Gdzie pracujesz?
B: 我在学校工作。
B: 我在學校工作。
Wǒ zài xuéxiào gōngzuò.
Pracuję w szkole.
我在办公室工作。
我在辦公室工作。
Wǒ zài bàngōngshì gōngzuò.
Pracuję w biurze.
我明年会在中国学习。
我明年會在中國學習。
Wǒ míngnián huì zài Zhōngguó xuéxí.
W przyszłym roku (najprawdopodobniej) będę studiował w Chinach.
我在北京上高中。
我在北京上高中。
Wǒ zài Běijīng shàng gāozhōng.
Uczę się w szkole średniej w Pekinie.
学生每天都在教室练习写字。
學生每天在教室練習寫字。
Xuésheng měi tiān dōu zài jiàoshì liànxí xiě zì.
Studenci codziennie ćwiczą pisanie znaków w sali lekcyjnej.
我在手机上看书。
我在手機上看書。
Wǒ zài shǒujī shang kàn shū.
Czytam książkę w telefonie komórkowym.
我常常在地铁上喝茶。
我常常在地鐵上喝茶。
Wǒ chángcháng zài dìtiě shang hē chá.
Często piję herbatę w metrze.
他们在桌子上跳舞。
他們在桌子上跳舞。
Tāmen zài zhuōzi shang tiào wǔ.
Oni tańczą na stole.
Sprawdź również zài 在 mówiące o istnieniu/jako czasownik
Sprawdź również zài 在 jako komplement
Sprawdź również Wykładnik aspektu progresywnego zài 在wyrażający czynność w toku
Sprawdź również Rzeczownik-lokalizator