或者
huòzhě
spójniki

HSK2
Spójnik huòzhě 或者 ‘lub’ łączy równorzędne składniki zdań oznajmujących, prezentujące różne możliwe opcje. W zależności od kontekstu może zostać zrealizowanych kilka przedstawionych opcji lub tylko jedna z nich.
Spójnik 或者

Struktura

Forma podstawowa

Spójnik huòzhě 或者 używany jest zwykle w zdaniach oznajmujących, które przedstawiają różne opcje do wyboru.
Może łączyć wyrazy pełniące podobne funkcje syntaktyczne.

opcja 1
māo
或者
或者
或者
huòzhě
opcja 2
gǒu
kot albo pies
podmiot
opcja 1
看书
看書
kàn shū
或者
或者
或者
huòzhě
opcja 2
听音乐。
聽音樂。
tīng yīnyuè.
On czyta książkę lub słucha muzyki.
他们
他們
Tāmen
喝茶
喝茶
hē chá
或者
或者
huòzhě
喝水。
喝水。
hē shuǐ.
Oni piją herbatę albo wodę.

Jeśli we wszystkich frazach czasownikowo-dopełnieniowych połączonych spójnikiem huòzhě 或者 występuje ten sam czasownik, a zdanie stanowi odpowiedź na pytanie o dopełnienia, czasownik ten można pominąć w kolejnych częściach zdania. Na przykład, na pytanie Nǐ píngshí kàn shénme? 你平时看什么?/ 你平時看什麼?’Co zwykle czytasz?’ można odpowiedzieć:

podmiot
opcja 1
看杂志
看雜誌
kàn zázhì
或者
或者
或者
huòzhě
opcja 2
报纸。
報紙。
bàozhǐ.
Czytam czasopisma lub gazety.

Wyjątek stanowią frazy z jednosylabowymi czasownikami bądź dopełnieniami. W takich frazach czasowników pominąć nie można.

podmiot
opcja 1
吃鱼
吃魚
chī yú
或者
或者
或者
huòzhě
opcje 2
吃肉。
吃肉。
chī ròu.
Zjem rybę albo mięso.

Jeśli zdanie ze spójnikiem huòzhě 或者 jest odpowiedzią na pytanie dotyczące wykonywanej czynności (np. Nǐ xiàwǔ yìbān zuò shénme? 你下午一般做什么?/ 你下午一般做什麼?’Co zwykle robisz popołudniami?’), czasownik również nie może zostać pominięty.

podmiot
opcja 1
看电视
看電視
kàn diànshì
或者
或者
或者
huòzhě
opcja 2
看电影。
看電影。
kàn diànyǐng.
Czytam książki lub oglądam filmy.

Jeśli we wszystkich frazach połączonych spójnikiem huòzhě 或者 występuje czasownik shì ‘być’, to może on zostać użyty tylko w pierwszej frazie, w kolejnych powinien zostać pominięty.

podmiot
opcja 1
是中国人
是中國人
shì Zhōngguórén
或者
或者
或者
huòzhě
opcja 2
日本人。
日本人。
Rìběnrén.
On jest Chińczykiem albo Japończykiem.

Negacja

W zdaniach przeczących przysłówki negacji ‘nie’ oraz méi /‘nie’ zwykle stoją przed pierwszą frazą spośród tych, które łączy spójnik huòzhě 或者. Takie zdania wyrażają myśl, że żadna z przedstawionych opcji nie może zostać wybrana. Zastosowany w nich spójnik huòzhě 或者 na język polski jest często tłumaczony jako ‘ani’.

podmiot
opcja 1
喝茶
喝茶
hē chá
或者
或者
或者
huòzhě
opcja 2
咖啡。
咖啡。
kāfēi.
Nie piję herbaty ani kawy.
看书
看書
kàn shū
或者
或者
huòzhě
听音乐。
聽音樂。
tīng yīnyuè.
Nie czytam książek ani nie słucham muzyki.
podmiot
没/沒
méi
opcja 1
有哥哥
有哥哥
yǒu gēge
或者
或者
或者
huòzhě
opcja 2
弟弟。
弟弟。
dìdi.
Nie mam ani starszego, ani młodszego brata.

W zdaniach przeczących zamiast spójnika huòzhě 或者 można też zastosować przysłówek ‘też’ lub spójnik ‘i’. W przypadku użycia przysłówka , przysłówki negacji lub méi /oraz czasownik trzeba powtórzyć.

podmiot
没/沒
méi
opcja 1
有哥哥,
有哥哥,
yǒu gēge,
没/沒
méi
opcja 2
有弟弟。
有弟弟。
yǒu dìdi.
Nie mam ani starszego, ani młodszego brata.
podmiot
没/沒
méi
opcja 1
有哥哥
有哥哥
yǒu gēge
opcja 2
弟弟。
弟弟。
dìdi.
Nie mam ani starszego, ani młodszego brata.

Pytania

W pytaniach alternatywnych zamiast spójnika huòzhě 或者 należy zastosować spójnik háishi 还是/還是 Nie używa się w nich partykuły pytającej ma / na końcu zdania. W takich pytaniach osoba wypowiadająca się przedstawia różne możliwe opcje, oczekując, że rozmówca wybierze jedną z nich.

podmiot
opcja 1
看书
看書
kàn shū
还是/還是
还是
還是
háishi
opcja 2
听音乐?
聽音樂?
tīng yīnyuè?
Czytasz książkę czy słuchasz muzyki?

Spójnik huòzhě 或者 czasami może zostać użyty także w pytaniach z partykułą pytającą ma /Znaczenie takich pytań różni się jednak od znaczenia pytań ze spójnikiem háishi 还是/還是. W pytaniach ze spójnikiem háishi 还是/還是 osoba wypowiadająca się oczekuje od rozmówcy wyboru jednej z przedstawionych opcji. Z kolei zdania ze spójnikiem huòzhě 或者 i partykułą ma / wyrażają pytanie, czy rozmówca w ogóle bierze taki wybór pod uwagę.

A: 你想喝水还是茶?
A: 你想喝水還是茶?
Nǐ xiǎng hē shuǐ háishi chá?
Chcesz się napić wody czy herbaty?
B: 我喝茶吧。
B: 我喝茶吧。
Wǒ hē chá ba.
Napiję się herbaty.
Osoba pytająca oczekuje od rozmówcy wyboru napoju.
A: 你想喝点儿水或者茶吗 ?
A: 你想喝點兒水或者茶嗎 ?
Nǐ xiǎng hē diǎnr shuǐ huòzhě chá ma?
Czy chciałbyś wypić trochę wody lub herbaty?
B: 我想,谢谢。
B: 我想,謝謝。
Wǒ xiǎng, xièxie.
Tak, dziękuję.
Tu zdanie pytające ze spójnikiem huòzhě 或者 wyraża pytanie, czy słuchacz chciałby się napić któregoś z oferowanych napojów. W odpowiedzi odbiorca może wyrazić jedynie chęć wypicia napoju, a jego wyboru może dokonać później.
Sprawdź również porównanie spójników 或者 i 还是.

Funkcje

1. Spójnik huòzhě 或者 łączący elementy przedstawiające różne opcje

Spójnik huòzhě 或者 używany jest w zdaniach oznajmujących przedstawiających różne możliwe opcje.

我下午去打篮球或者去跑步。
我下午去打籃球或者去跑步。
Wǒ xiàwǔ qù dǎ lánqiú huòzhě qù pǎo bù.
Po południu pójdę pograć w kosza albo pobiegać.
星期天我去你家或者你来我家,都可以。
星期天我去你家或者你來我家,都可以。
Xīngqītiān wǒ qù nǐ jiā huòzhě nǐ lái wǒ jiā, dōu kěyǐ.
W niedzielę pójdę do ciebie albo ty przyjdziesz do mnie, tak i tak będzie OK.
星期天我想去看电影或者听音乐会。
星期天我想去看電影或者聽音樂會。
Xīngqītiān wǒ xiǎng qù kàn diànyǐng huòzhě tīng yīnyuèhuì.
W niedzielę chcę iść do kina obejrzeć film albo iść na koncert.
他从来不参加课堂活动或者运动活动。
他從來不參加課堂活動或者運動活動。
Tā cónglái bù cānjiā kètáng huódòng huòzhě yùndòng huódòng.
On nigdy nie uczestniczy w aktywnościach klasowych ani sportowych.