en
cs
da
de
it
pl
Struktura
Forma podstawowa
Partykuła aspektualna guo 过/過 zawsze stoi po czasowniku.
W zdaniach z czasownikami rozdzielnymi partykuła aspektualna guo 过/過 stoi pomiędzy morfemem czasownikowym i rzeczownikowym.
Negacja
Czasownik z partykułą guo 过/過 zaprzecza się za pomocą méi 没/沒 ‘nie’ lub méi yǒu 没有/沒有 ’nie’.
Pytania
Istnieją trzy sposoby zadania pytania o rozstrzygnięcie z partykułą aspektualną guo 过/過:
- dodanie frazy méi yǒu 没有/沒有 na końcu zdania;
- zestawienie twierdzącej i przeczącej formy czasownika, przy czym formę przeczącą tworzy przysłówek negacji méi 没/沒 stojący przed czasownikiem;
- dodanie partykuły pytającej ma 吗/嗎 na końcu zdania.
We wszystkich tych pytaniach partykuła aspektualna guo 过/過 stoi po czasowniku.
Na tak zadane pytania można odpowiedzieć twierdząco, używając frazy ‘czasownik + guo 过/過’, lub przecząco – za pomocą frazy ‘méi (yǒu) 没(有)/沒(有) + czasownik + guo 过/過’.
Przysłówki w zdaniach z partykułą aspektualną guo 过/過
Przysłówki yě 也 ‘też’ i hái 还/還 ‘jeszcze’ stoją przed czasownikiem z partykułą aspektualną guo 过/過.
Przysłówki cónglái 从来/從來 ‘nigdy’ i hái 还/還 ‘jeszcze (nie)’ często występują w zdaniach przeczących z partykułą aspektualną guo 过/過 i wtedy stoją przed formą przeczącą méi(yǒu) 没(有)/沒(有) poprzedzającą czasownik z guo 过/過.
Komplementy w zdaniach z partykułą aspektualną guo 过/過
W zdaniach z partykułą aspektualną guo 过/過 często występują komplementy temporalne, niosące informacje o czasie trwania czynności lub komplementy ilościowe informujące o liczbie powtórzeń czynności. Komplementy te najczęściej w zdaniu stoją pomiędzy czasownikiem z partykułą guo 过/過 a jego dopełnieniem.
Jeśli jednak funkcję dopełnienia pełni element oznaczający miejsce, komplement może stać także po nim.
Więcej informacji na temat pozycji dopełnienia w zdaniach z komplementem ilościowym i komplementem temporalnym zobacz też w sekcjach komplementy ilościowe i komplementy temporalne.
Funkcje
1. Partykuła aspektualna guo 过/過 wyrażająca doświadczenie w przeszłości
Partykuła aspektualna guo 过/過 występuje w zdaniach, które mówią o doświadczeniu w przeszłości.
Doświadczenia, o których mówią zdania z guo 过/過, mogły powtórzyć się więcej niż jeden raz.
Partykuła guo 过/過 nie jest stosowana w sytuacji, kiedy czynność oznaczana przez czasownik była wykonywana regularnie.
Doświadczenie w przeszłości mogło mieć miejsce w określonym czasie.
Zdania z partykułą aspektualną guo 过/過 często pełnią funkcje wyjaśniające.
Partykuła aspektualna guo 过/過 używana jest zwykle z czasownikami oznaczającymi czynności, które można powtórzyć. Nie może się zatem łączyć z czasownikami takimi jak chūshēng 出生 ‘urodzić się’ ani sǐ 死 ‘umrzeć’, gdyż oznaczają one doświadczenia, które przeżywa się tylko raz.
Partykuła aspektualna guo 过/過 nie może być też używana z czasownikami oznaczającymi stany umysłowe jak zhīdào 知道 ‘wiedzieć’, rènshi 认识/認識 ‘znać’, jìde 记得/記得 ‘pamiętać’ lub xīwàng 希望 ‘mieć nadzieję’.
Może jednak łączyć się z niektórymi czasownikami relacyjnymi, na przykład jiào 叫 ‘mieć na imię’ i xìng 姓 ‘nazywać się’.
Partykuła aspektualna guo 过/過 może także łączyć się z niektórymi przymiotnikami, wyrażając myśl, że pewien stan już kiedyś zaistniał.