© ChinGram
Language
Englishen Češtinacs Danskda Deutschde Italianoit Polskipl

的
de
partykuła strukturalna

HSK1 TBCL1 TBCL2
Partykuła strukturalna de 的 nie ma znaczenia leksykalnego, pełni jedynie funkcje gramatyczne. Łączy przydawkę z określanym przez nią składnikiem zdania - najczęściej rzeczownikiem lub frazą rzeczownikową.
Partykuła strukturalna de 的

Struktura

Forma podstawowa

Partykuła strukturalna de 的 stoi pomiędzy wyrażeniem określającym pełniącym funkcję przydawki a elementem przez nie określanym.

Przydawka może mieć formę m.in. zaimka, przymiotnika lub rzeczownika.

zaimek
他们
他們
tāmen
的
的
的
de
rzeczownik
老师
老師
lǎoshī
ich nauczyciel
rzeczownik
白色
白色
báisè
的
的
的
de
rzeczownik
杯子
杯子
bēizi
biały kubek

Przydawka może mieć też formę frazy, np. czasownikowej lub przymiotnikowej (złożonej z przymiotnika i poprzedzającego go przysłówka stopnia).

fraza
你昨天买
你昨天買
nǐ zuótiān mǎi
的
的
的
de
rzeczownik
书
書
shū
książka, którą kupiłaś wczoraj
很大
很大
hěn dà
的
的
de
图书馆
圖書館
túshūguǎn
bardzo duża biblioteka

Funkcje

1. Partykuła strukturalna de 的 we frazach wyrażających posiadanie lub relacje między osobami

Partykuła strukturalna de 的 łączy rzeczowniki lub zaimki z określanymi przez nie elementami rzeczownikowymi, tworząc frazy wyrażające relacje dzierżawcze.

爸爸的车在哪儿？
爸爸的車在哪兒？
Bàba de chē zài nǎr?
Gdzie jest samochód taty?
我的姐姐喜欢睡觉。
我的姐姐喜歡睡覺。
Wǒ de jiějie xǐhuan shuì jiào.
Moja starsza siostra lubi spać.
这是谁的书？
這是誰的書？
Zhè shì shéi de shū?
Czyja to książka?

2. Partykuła strukturalna de 的 we frazach z przydawką opisową

Partykuła strukturalna de 的 może też łączyć przydawkę o charakterze opisowym z rzeczownikiem przez nią określanym. Przydawka opisowa charakteryzuje obiekt oznaczany przez rzeczownik pod względem jakościowym, podając jego cechy lub właściwości, i odpowiada na pytanie jaki?.

弟弟是一个可爱的孩子。
弟弟是一個可愛的孩子。
Dìdi shì yí ge kě’ài de háizi.
Młodszy brat jest rozkosznym dzieckiem.
Kě’ài de 可爱的 / 可愛的 opisuje, jakim dzieckiem jest młodszy brat.
这个菜有特别的味道。
這個菜有特別的味道。
Zhè ge cài yǒu tèbié de wèidao
To danie ma szczególny smak.
Tèbié de 特别的 opisuje, jakim smakiem charakteryzuje się potrawa.

3. Partykuła strukturalna de 的 we frazach z przydawką wyodrębniającą

Partykuła strukturalna de 的 jest też stosowana po przydawkach wyodrębniających, odpowiadających na pytanie który?, czyj?. Takie przydawki zawierają treści umożliwiające odróżnienie obiektu, o którym mowa, od innych obiektów tego samego rodzaju. Mogą też wyznaczać zakres lub nieść informacje lokalizujące obiekt w czasie lub przestrzeni.

这里的饭很好吃。
這裡的飯很好吃。
Zhèlǐ de fàn hěn hǎochī.
Tutejsze jedzenie jest smaczne.
Zhèlǐ de 这里的 / 這裡的 precyzuje, że chodzi o fàn 饭/飯 ‘jedzenie’ w tym miejscu.
今天的雨很大。
今天的雨很大。
Jīntiān de yǔ hěn dà.
Dzisiejszy deszcz był bardzo intensywny.
Jīntiān de 今天的 mówi, że chodzi o ten deszcz, który padał dzisiaj.
全部的学生都来了。
全部的學生都來了。
Quánbù de xuésheng dōu lái le.
Wszyscy studenci przyszli.
Quánbù de 全部的 wyznacza zakres obejmujący wszystkich studentów.

Jeśli kontekst na to pozwala, rzeczownik określany przez przydawkę wyodrębniającą może zostać pominięty. W takich sytuacjach użycie partykuły strukturalnej de 的 jest obowiązkowe.

我不要那件红色的衣服，我要绿色的。
我不要那件紅色的衣服，我要綠色的。
Wǒ bú yào nà jiàn hóngsè de yīfu，wǒ yào lǜsè de.
Nie chcę tego czerwonego ubrania, chcę zielone.
W drugiej części zdania pominięto rzeczownik yīfu 衣服 ‘ubranie’, ponieważ został wspomniany we wcześniejszym fragmencie wypowiedzi i jest łatwo odtwarzalny z kontekstu. Pełne zdanie brzmiałoby: Wǒ yào lǜsè de yīfu 我要绿色的衣服。/ 我要綠色的衣服。
三百块的票没有了，买五百块的吧。
三百塊的票沒有了，買五百塊的吧。
Sānbǎi kuài de piào méi yǒu le，mǎi wǔbǎi kuài de ba.
Nie ma już biletów za 300 juanów, kupmy te za 500.
W drugiej części zdania pominięto rzeczownik piào 票 ‘bilet’.

Pomijanie partykuły strukturalnej de 的

Partykuła strukturalna de 的 niekiedy może lub powinna zostać pominięta.

1. W języku potocznym partykuła strukturalna de 的 jest często pomijana we frazach wyrażających bliskie relacje między osobami lub relacje między osobą a instytucją, do której ona należy. W takim przypadku funkcję przydawki często pełni zaimek osobowy, a rzeczownik określany nazywa osoby lub miejsca, na przykład péngyou 朋友 ‘przyjaciel’, xuéxiào 学校/學校 ‘szkoła’, jiā 家 ‘dom’, gōngsī 公司 ‘firma’.

我们明天去你(的)家吃晚饭。
我們明天去你(的)家吃晚餐。
Wǒmen míngtiān qù nǐ (de) jiā chī wǎnfàn.
Jutro idziemy do twojego domu zjeść kolację.
他(的)女朋友是美国人。
他(的)女朋友是美國人。
Tā (de) nǚpéngyou shì Měiguórén.
Jego dziewczyna jest Amerykanką.

2. Partykułę de 的 zwykle pomija się też we frazach, w których rzeczownik jest określany przez jednosylabowy przymiotnik. Jeśli w takiej frazie partykuła de 的 nie jest pominięta, to zwykle służy ona do podkreślenia kontrastu.

这是一本新(的)书。
這是一本新()的書。
Zhè shì yì běn xīn (de) shū.
To jest nowa książka.
Jeśli partykuła de 的 nie jest pominięta, to osoba mówiąca podkreśla, że to nowa książka, a nie stara.
妹妹想喝一杯热(的)牛奶。
妹妹想喝一杯熱(的)牛奶。
Mèimei xiǎng hē yì bēi rè (de) niúnǎi.
Młodsza siostra chciałaby wypić szklankę ciepłego mleka.
W takim zdaniu partykuła de 的 będzie zazwyczaj pominięta. Wyjątek stanowi sytuacja, w której osoba mówiąca chce podkreślić, że chodzi o ciepłe mleko, a nie zimne.

Jeśli przed jednosylabowym przymiotnikiem stoi przysłówek stopnia, to po takiej frazie partykuły de 的 pominąć nie można.

杯子里有热茶。
杯子裡有熱茶。
Bēizi lǐ yǒu rè chá.
W kubku jest gorąca herbata.
杯子里有很热的茶。
杯子裡有很熱的茶。
Bēizi lǐ yǒu hěn rè de chá.
W kubku jest bardzo gorąca herbata.
Sprawdź również partykułę strukturalną de 得.
Sprawdź również partykułę strukturalną de 地.
Sprawdź również porównanie 的, 得, i 地.