en
cs
da
de
it
plPartykuła strukturalna de 的 łączy przydawkę z elementem przez nią określanym, zwykle rzeczownikiem lub frazą rzeczownikową.
Partykuła strukturalna de 的 czasami może zostać pominięta. Jest to możliwe w sytuacji, gdy funkcję przydawki pełni zaimek osobowy, a rzeczownik przez nią określany nazywa osoby (na przykład péngyou 朋友 ‘przyjaciel’) lub społeczności/instytucje (na przykład xuéxiào 学校/學校 ‘szkoła’, jiā 家 ‘dom’, gōngsī 公司 ‘firma’), z którymi osoba oznaczana przez zaimek jest blisko związana.
Partykułę de 的 można też pominąć we frazach, w których rzeczownik jest określany przez jednosylabowy przymiotnik. Jeśli w takiej frazie partykuła de 的 nie jest pominięta, to wypowiedź taka zwykle służy do podkreślenia kontrastu.
Partykuła strukturalna de 得 łączy czasownik lub przymiotnik z komplementem sposobu, który informuje o sposobie lub ocenie wykonania czynności oznaczanej przez czasownik, bądź też opisuje sytuację powstałą w wyniku wykonania tej czynności. Funkcję komplementu sposobu mogą pełnić frazy przymiotnikowe lub czasownikowe.
Jeśli komplement sposobu ma być zastosowany w zdaniach, w których czasownik łączy się z dopełnieniem lub występuje czasownik rozdzielny, to po frazie czasownikowo-dopełnieniowej lub po czasowniku rozdzielnym należy najpierw powtórzyć czasownik/morfem czasownikowy, a następnie dodać do niego partykułę de 得 i komplement (według wzoru: V + O + V + de 得 + komplement). Partykuła strukturalna de 得 w takich zdaniach nie może zostać pominięta.
Partykuła strukturalna de 地 zazwyczaj łączy czasownik z poprzedzającym go okolicznikiem opisowym. Partykułę de 地 czasami można pominąć.
Typowe użycie tych trzech partykuł ilustruje poniższy przykład.
Powyższe zdanie ukazuje różnice w funkcjonowaniu trzech partykuł strukturalnych (de 地, de 的 i de 得):
- Fraza mànmàn de xiě zì 慢慢地写字 / 慢慢地寫字 ‘wolno pisać’ opisuje sposób pisania znaków, partykuła strukturalna de 地 łączy tu okolicznik mànmàn 慢慢 ‘wolno’ z czasownikiem xiě 写/寫 ‘pisać’;
- Fraza tā de zì 她的字 ‘jej znaki’ wyraża relacje posesywne. W tej frazie partykuła strukturalna de 的ł ączy zaimek osobowy tā 她 ‘ona’ w funkcji przydawki z rzeczownikiem zì 字 ‘znaki’, który jest przez nią określany;
- Fraza xiě zì xiě de hěn hǎo 写字写得很好 / 寫字寫得很好 ‘pisać znaki bardzo dobrze’ wyraża ocenę efektów wykonania czynności xiě zì 写字/寫字 ‘pisać znaki’ i odnosi się do sytuacji, która już miała miejsce lub ma miejsce regularnie.