yǒu
czasownik

HSK1
Czasownik yǒu 有 ‘mieć' może wyrażać posiadanie, istnienie relacji pomiędzy osobami lub składanie się z czegoś, zawieranie czegoś w sobie.
Czasownik yǒu 有 ‘mieć‘

Struktura

Forma podstawowa

Czasownik yǒu w zdaniu często stoi pomiędzy podmiotem a dopełnieniem. Funkcję podmiotu pełnią wtedy rzeczowniki lub zaimki osobowe, a dopełnienia – rzeczowniki określane przez przydawkę. Przydawka ta najczęściej ma postać frazy liczebnik-klasyfikator, której może towarzyszyć także element opisowy w postaci rzeczownika, przymiotnika lub frazy przymiotnikowej, na przykład yì běn shū 一本书 / 一本書 ‘jedna książka’ lub yì běn xīn shū 一本新书 / 一本新書 ‘jedna nowa książka’.

podmiot
yǒu
dopełnienie
两个妹妹。
兩個妹妹。
liǎng ge mèimei.
Mam dwie młodsze siostry.
我们
我們
Wǒmen
yǒu
两个房子。
兩個房子。
liǎng ge fángzi.
Mamy dwa domy.

Negacja

Czasownik yǒu można zaprzeczyć jedynie za pomocą przysłówka negacji méi /‘nie’. W zdaniach przeczących przed dopełnieniem zwykle nie stosuje się przydawki w formie frazy ilościowej.

podmiot
他们
他們
Tāmen
没/沒
méi
yǒu
dopełnienie
车。
車。
chē.
Oni nie mają samochodu.

Wyjątkiem są zdania, w których negacja dotyczy liczby osób lub rzeczy oznaczanych przez dopełnienie.

podmiot
他们
他們
Tāmen
没有/沒有
没有
沒有
méi yǒu
przydawka
一个
一個
yí ge
dopełnienie
孩子,
孩子,
háizi,
przysłówek
zhǐ
yǒu
przydawka
两个。
兩個。
liǎng ge.
Oni nie mają dwójki dzieci, tylko jedno.

W zdaniach przeczących czasownik yǒu można pominąć.

podmiot
他们
他們
Tāmen
méi
dopełnienie
车。
車。
chē.
Oni nie mają samochodu.

Pytania

Pytania o rozstrzygnięcie z czasownikiem yǒu można zadać na dwa sposoby. Pierwszym z nich jest dodanie partykuły pytającej ma /na końcu zdania. Podobnie jak w zdaniach przeczących, również w pytaniach przed dopełnieniem zwykle nie stosuje się przydawki w postaci frazy ilościowej, chyba że pytanie dotyczy liczby osób lub rzeczy oznaczanych przez to dopełnienie.

podmiot
yǒu
dopełnienie
中文书
中文書
Zhōngwén shū
吗/嗎
吗?
嗎?
ma?
Czy masz książki po chińsku?
podmiot
yǒu
没有/沒有
没有
沒有
méi yǒu
dopełnienie
中文书?
中文書?
Zhōngwén shū?
Czy masz książki po chińsku?

Na tak zadane pytania można odpowiedzieć twierdząco, używając czasownika yǒu , lub przecząco, używając formy méi yǒu 没有/沒有.

有。
有。
Yǒu.
Mam.
有,我有中文书。
有,我有中文書。
Yǒu,wǒ yǒu Zhōngwén shū.
Tak, mam książki po chińsku.
有,我有两本中文书。
有,我有兩本中文書。
Yǒu,wǒ yǒu liǎng běn Zhōngwén shū.
Tak, mam dwie książki po chińsku.
没有。
沒有。
Méi yǒu.
Nie.
没有,我没(有)中文书。
沒有,我沒(有)中文書。
Méi yǒu, wǒ méi(yǒu) Zhōngwén shū.
Nie, nie mam książek po chińsku.

Przysłówki w zdaniach z czasownikiem yǒu

Przysłówki najczęściej stoją przed czasownikiem yǒu .

podmiot
przysłówek
zhǐ
yǒu
dopełnienie
一个弟弟。
一個弟弟。
yí ge dìdi.
Mam tylko jednego młodszego brata.
他们
他們
Tāmen
dōu
yǒu
钱。
錢。
qián.
Oni wszyscy mają pieniądze.

Funkcje

1. Czasownik yǒu 有 wyrażający posiadanie

Główną funkcją czasownika yǒu jest wyrażanie posiadania. W zdaniach z czasownikiem yǒu użytym w tym znaczeniu funkcję podmiotu zazwyczaj pełni rzeczownik ożywiony oznaczający posiadacza (osobę lub zwierzę), a funkcję dopełnienia – rzeczownik oznaczający posiadany przedmiot.

我有一本中文书。
我有一本中文書。
Wǒ yǒu yì běn Zhōngwén shū.
Mam jedną książkę po chińsku.
我们有五个房子。
我們有五個房子。
Wǒmen yǒu wǔ ge fángzi.
Mamy pięć domów.

2. Czasownik yǒu 有 wyrażający istnienie relacji między osobami

Czasownik yǒu może też wyrażać istnienie jakiejś relacji (np. przyjacielskiej, pokrewieństwa, itp.) pomiędzy osobami. W zdaniu z tym czasownikiem funkcję podmiotu i dopełnienia pełnią zwykle rzeczowniki ożywione oznaczające osoby, które pozostają w tej relacji.

我有一个中国朋友。
我有一個中國朋友。
Wǒ yǒu yí ge Zhōngguó péngyou.
Mam chińskiego przyjaciela.
张老师没有孩子。
張老師沒有孩子。
Zhāng lǎoshī méi yǒu háizi.
Nauczyciel Zhang nie ma dzieci.

3. Czasownik yǒu 有 wyrażający zawieranie czegoś w sobie

Czasownik yǒu może także wyrażać myśl, że obiekt nazywany przez podmiot coś obejmuje, zawiera w sobie lub składa się z mniejszych elementów. W zdaniach z tym czasownikiem funkcję podmiotu pełni zazwyczaj rzeczownik oznaczający pewną całość, a funkcję dopełnienia  – rzeczownik lub kilka rzeczowników oznaczających jej części składowe.

一年有十二个月。
一年有十二個月。
Yì nián yǒu shíèr ge yuè.
Rok ma dwanaście miesięcy.
Sprawdź również czasownik you 有 ‘znajdować się, istnieć’.